Goederen die Europese grenzen passeren, worden niet altijd ingeklaard in het eerste land waar zij binnenkomen. Een container die aankomt in Rotterdam en bestemd is voor Duitsland hoeft bijvoorbeeld niet volledig te worden ingeklaard in Nederland.

In plaats daarvan reist de zending onder douanetoezicht naar de eindbestemming met behulp van een transitdocument. T1-, T2-, T2L- en T2LF-documenten maken dit mogelijk.

Elk document is bedoeld voor een specifiek type goederen en een specifieke transitsituatie. Het gebruik van het verkeerde document of het niet correct afsluiten van een transitprocedure op de bestemming kan leiden tot financiële sancties en douaneaansprakelijkheid voor de verantwoordelijke partij.

In dit artikel leggen we uit wat elk transitdocument betekent, wanneer het verplicht is, hoe de Common Transit Convention werkt en wat er gebeurt wanneer goederen via Nederland onder deze procedures worden vervoerd.

Wat is douanetransit en waarom bestaat het?

Douanetransit is een procedure waarmee goederen één of meerdere nationale grenzen kunnen passeren zonder dat bij iedere grensovergang douanerechten of belastingen hoeven te worden betaald.

Douanerechten worden tijdens het transport opgeschort en worden pas verschuldigd wanneer de goederen hun eindbestemming bereiken en officieel worden ingeklaard. Dit geldt voor alle vervoersmodaliteiten, waaronder wegvervoer, zeevracht, luchtvracht en spoorvervoer.

Zonder douanetransit zou iedere grensovergang een volledige douaneafhandeling en betaling van invoerrechten vereisen. Dit zou grensoverschrijdende logistiek binnen Europa aanzienlijk trager en duurder maken. Douanetransit lost dit probleem op door goederen gedurende de volledige reis onder douanetoezicht te houden.

Het juridische kader hiervoor is de Common Transit Convention (CTC). Deze overeenkomst omvat alle 27 EU-lidstaten plus het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Zwitserland, Turkije, Noord-Macedonië, Servië en Oekraïne.

De vier transitdocumenten: T1, T2, T2L en T2LF

Welk transitdocument nodig is, hangt volledig af van één vraag: wat is de douanestatus van de goederen?

Zijn het Uniegoederen (Communautaire goederen), wat betekent dat zij afkomstig zijn uit de EU of dat de invoerrechten binnen de EU al zijn betaald?

Of zijn het niet-Uniegoederen (niet-Communautaire goederen), waarvoor nog geen douanerechten binnen de EU zijn voldaan?

Het antwoord op deze vraag bepaalt welk van de vier transitdocumenten moet worden gebruikt.

T1-document: extern douanevervoer voor niet-EU-goederen

Het T1-document wordt gebruikt voor niet-Uniegoederen. Dit zijn goederen die nog niet in het vrije verkeer van de EU zijn gebracht en waarvoor nog geen EU-douanerechten zijn betaald.

Met een T1-document kunnen deze goederen onder douanetoezicht door de EU en het CTC-gebied worden vervoerd zonder dat bij iedere grensovergang invoerrechten hoeven te worden betaald.

De douanerechten worden tijdens het transport opgeschort en worden pas verschuldigd wanneer de goederen hun eindbestemming bereiken en daar worden ingeklaard.

Een praktisch voorbeeld is een zending uit China die aankomt in Rotterdam en vervolgens naar Duitsland wordt vervoerd voor de definitieve douaneafhandeling. Het T1-document dekt het traject van Rotterdam naar Duitsland.

T2-document: intern douanevervoer voor Uniegoederen

Het T2-document wordt gebruikt voor Uniegoederen. Dit zijn goederen die afkomstig zijn uit de EU of waarvoor reeds EU-douanerechten zijn betaald en die daardoor de status van vrij verkeer hebben gekregen.

Een T2-document is nodig wanneer deze goederen onderweg naar een andere EU-bestemming door een niet-EU-land binnen het CTC-gebied reizen.

Zonder T2-document kunnen Uniegoederen die door een niet-EU-land worden vervoerd hun Uniestatus verliezen en opnieuw onderworpen worden aan invoerrechten bij terugkeer in de EU.

Een praktisch voorbeeld is een Franse onderneming die goederen naar Duitsland vervoert via Zwitserland. Het T2-document zorgt ervoor dat de goederen gedurende de transit door Zwitserland hun EU-status behouden.

T2L-document: bewijs van Uniestatus zonder douanegarantie

Het T2L-document is geen transitdocument in dezelfde betekenis als een T1- of T2-document. Er is geen douanegarantie of financiële zekerheid aan verbonden.

Het is een bewijsdocument waarmee wordt aangetoond dat goederen Uniegoederen zijn en zich in het vrije verkeer bevinden.

Het document wordt gebruikt wanneer goederen tijdelijk het douanegebied van de EU verlaten zonder onder de douaneregelgeving van een ander land te vallen.

Het meest voorkomende voorbeeld is zeevervoer tussen twee EU-havens via internationale wateren.

Zonder een T2L-document kunnen goederen die over zee tussen EU-lidstaten worden vervoerd bij aankomst worden behandeld als niet-Uniegoederen.

T2LF-document: variant voor afwijkende fiscale gebieden

Het T2LF-document is een variant van het T2L-document en wordt gebruikt wanneer goederen worden vervoerd tussen gebieden met een afwijkend fiscaal regime binnen het douanegebied van de EU.

Niet alle EU-lidstaten maken namelijk deel uit van hetzelfde fiscale grondgebied, ondanks dat zij wel onderdeel zijn van hetzelfde douanegebied.

Voorbeelden hiervan zijn de Canarische Eilanden en verschillende Franse overzeese gebieden.

Het T2LF-document bevestigt de Uniestatus van goederen die worden vervoerd tussen het reguliere douanegebied van de EU en deze bijzondere fiscale gebieden.

NCTS: hoe transitdocumenten worden ingediend

Alle T1- en T2-transitaangiften moeten elektronisch worden ingediend via het New Computerised Transit System (NCTS).

Dit is het pan-Europese digitale systeem dat door douaneautoriteiten in alle CTC-landen wordt gebruikt om transitbewegingen van vertrek tot aankomst te verwerken, te monitoren en te volgen. De huidige versie is NCTS Phase 5.

Wanneer een transitaangifte wordt ingediend en geaccepteerd, wordt een Movement Reference Number (MRN) gegenereerd en wordt een Transit Accompanying Document (TAD) afgedrukt.

Het TAD-document moet gedurende de volledige transit altijd met de goederen meereizen.

In Nederland zijn transitmeldingen die via NCTS worden ingediend bovendien gekoppeld aan Portbase, het Port Community System voor Rotterdam en Amsterdam.

Hierdoor ontvangen alle betrokken partijen in de logistieke keten realtime statusupdates en beschikken zij over dezelfde actuele informatie.

Hoe open en sluit je een transitprocedure?

Het openen van een transitprocedure vereist dat een douane-expediteur of freight forwarder de transitaangifte indient via NCTS met alle vereiste gegevens. Wanneer alle informatie volledig en correct is, duurt dit proces doorgaans ongeveer 60 minuten.

Het openen van de procedure is echter slechts de helft van het werk. De transitprocedure moet ook officieel worden beëindigd op de bestemming. Gebeurt dit niet, dan wordt de aangever financieel aansprakelijk voor de opgeschorte invoerrechten en belastingen.

Wat heb je nodig om een transitaangifte te openen?

• Commerciële factuur en paklijst
• Vervoersdocument, zoals een cognossement (Bill of Lading), CMR-vrachtbrief of luchtvrachtbrief (Air Waybill)
• Goederencodes en HS-codes van alle goederen in de zending
• EORI-nummers van zowel de afzender als de geadresseerde
• Douanekantoor van vertrek en douanekantoor van bestemming
• Referentie van de financiële zekerheid die eventuele invoerrechten en belastingen dekt
• Gegevens over de vervoerswijze en identificatie van het voertuig of de container

Hoe wordt een transitprocedure afgesloten?

• De goederen arriveren bij het douanekantoor van bestemming met het TAD-document en onbeschadigde douanezegels
• Het douanekantoor van bestemming controleert de goederen aan de hand van het TAD en meldt de aankomst via een IE044-bericht in NCTS
• NCTS sluit de procedure formeel af en geeft de financiële zekerheid vrij
• De aangever ontvangt een bevestiging dat de transitprocedure is beëindigd
• Wanneer de goederen niet binnen de geldigheidsperiode aankomen, verstuurt NCTS een IE055-afwijkingsmelding en start een onderzoek
• Kan de aangever binnen de gestelde termijn geen bewijs van correcte beëindiging leveren, dan wordt een C18-betalingsverzoek opgelegd voor alle opgeschorte invoerrechten en btw

De financiële zekerheid: wat is het en waarom is het belangrijk?

Voor iedere T1- en T2-transitprocedure is een financiële zekerheid verplicht. Deze zekerheid dekt de invoerrechten en belastingen die verschuldigd zouden zijn als de goederen hun bestemming niet bereiken onder douanetoezicht.

De hoogte van de zekerheid wordt gebaseerd op de geschatte invoerheffingen in het land van bestemming. Er kan gebruik worden gemaakt van een zekerheid voor één enkele zending of van een doorlopende zekerheid die meerdere transitbewegingen tegelijkertijd dekt.

De zekerheid wordt verstrekt door de aangever, meestal een douane-expediteur of freight forwarder. Dit betekent dat de aangever financieel aansprakelijk is wanneer een transitprocedure niet correct en tijdig wordt afgesloten.

Wordt de procedure niet binnen de geldigheidsperiode beëindigd, dan zal de douane de zekerheid aanspreken en een betalingsverzoek opleggen voor alle opgeschorte invoerrechten en belastingen.

Wanneer zijn T1- en T2-documenten nodig in Nederland?

Nederland is een van de belangrijkste transitlanden van Europa. Rotterdam is de grootste haven van Europa en een belangrijke toegangspoort voor goederen die naar bestemmingen in heel Europa worden vervoerd.

T1- en T2-transitprocedures maken daarom dagelijks deel uit van de werkzaamheden van importeurs, exporteurs en logistieke dienstverleners die gebruikmaken van Nederlandse havens en grenzen.

Niet-EU-goederen die via Rotterdam binnenkomen voor inklaring elders

Goederen uit China, de Verenigde Staten of andere niet-EU-landen die aankomen in Rotterdam maar uiteindelijk moeten worden ingeklaard in Duitsland, België of een andere EU-lidstaat, worden vervoerd onder een T1-document van Rotterdam naar het douanekantoor van bestemming.

EU-goederen die via het Verenigd Koninkrijk reizen

Sinds de Brexit hebben EU-goederen die via het Verenigd Koninkrijk naar een andere EU-bestemming worden vervoerd een T2-document nodig om hun status als Uniegoederen te behouden.

Goederen die via Zwitserland of Noorwegen worden vervoerd

Nederlandse exporteurs die goederen vervoeren via Zwitserland of Noorwegen gebruiken een T2-document om te voorkomen dat er invoerrechten van derde landen verschuldigd worden aan de grens.

Zeevervoer tussen EU-havens via internationale wateren

Nederlandse exporteurs die goederen over zee vervoeren tussen Rotterdam en een andere EU-haven gebruiken een T2L-document als bewijs dat de goederen bij aankomst nog steeds de status van Uniegoederen hebben.

Goederen die via Nederland in transit zijn vanuit niet-EU-landen

Goederen die van buiten de EU aankomen en via Nederland naar een ander land worden vervoerd, reizen onder een T1-document waarbij Nederland fungeert als transitland.

Deskundige ondersteuning voor transitdocumenten in Nederland

T1- en T2-transitprocedures vereisen nauwkeurige documentatie, correcte HS-codes, geldige financiële zekerheden en een tijdige afsluiting bij het douanekantoor van bestemming.

Eén fout in de transitaangifte, zoals een onjuiste goederencode, verkeerde geadresseerdegegevens of een gemiste sluitingstermijn, kan leiden tot douaneaansprakelijkheid voor het volledige bedrag aan opgeschorte invoerrechten.

Voor bedrijven die importeren en exporteren via Rotterdam en Amsterdam zorgt samenwerking met een ervaren douanepartner ervoor dat transitprocedures telkens correct worden geopend, gevolgd en afgesloten.

The Customs Company is een AEO-gecertificeerde douanedienstverlener in Nederland met directe verbindingen met de Nederlandse Douane en Portbase.

Met 24/7 ondersteuning voor alle transitaangiften, waaronder T1- en T2-procedures, zorgt The Customs Company ervoor dat jouw transitzendingen van begin tot eind voldoen aan alle douanevereisten.

Dankzij de AEO-status kunnen bovendien vereenvoudigde transitprocedures worden toegepast, waardoor de administratieve lasten afnemen en de douaneafhandeling in Nederlandse havens sneller verloopt.

Veelgestelde vragen

Q: Wat is het verschil tussen een T1- en een T2-document?

Ans: Een T1-document wordt gebruikt voor niet-EU-goederen die nog niet zijn ingeklaard binnen de EU. Tijdens het transport worden invoerrechten opgeschort. Een T2-document wordt gebruikt voor Uniegoederen die door een niet-EU-land, zoals Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk, reizen terwijl hun EU-douanestatus behouden blijft.

Q: Wat gebeurt er als een T1- of T2-transitprocedure niet op tijd wordt afgesloten?

Ans: De douane verstuurt een afwijkingsmelding en start een onderzoek. Kan de aangever niet aantonen dat de goederen correct zijn aangekomen, dan wordt de financiële zekerheid aangesproken en volgt een betalingsverzoek voor alle opgeschorte invoerrechten en btw.

Q: Wat is een T2L-document en wanneer is het nodig?

Ans: Een T2L-document bewijst dat goederen de status van Uniegoederen hebben en zich in het vrije verkeer bevinden. Het wordt gebruikt wanneer goederen tijdelijk het douanegebied van de EU verlaten zonder een ander land binnen te gaan, bijvoorbeeld tijdens zeevervoer via internationale wateren tussen twee EU-havens. Voor een T2L-document is geen financiële zekerheid vereist.