Elke internationale zending vereist een duidelijke afspraak over wie waarvoor verantwoordelijk is. Precies daarvoor zijn Incoterms bedoeld. Incoterms zijn een set internationale handelsregels die zijn opgesteld door de International Chamber of Commerce (ICC). De FCA-Incoterm is tegenwoordig een van de meest gebruikte regels in de wereldhandel.
Het kiezen van de verkeerde Incoterm kan leiden tot verwarring, onverwachte kosten en geschillen tussen koper en verkoper. FCA onderscheidt zich door zijn flexibiliteit. De regel kan worden gebruikt voor alle transportmodaliteiten en past bij een breed scala aan internationale handelssituaties.
In dit artikel bespreken we alles wat u moet weten over de FCA-Incoterm. U leert wat FCA betekent, hoe de twee leveringsopties werken, waarvoor de koper en verkoper verantwoordelijk zijn en wanneer FCA de juiste keuze is voor uw zending.
Wat is de FCA-Incoterm?

FCA staat voor Free Carrier. Het is een van de 11 handelsregels binnen Incoterms® 2020, gepubliceerd door de International Chamber of Commerce (ICC). Onder de FCA-Incoterm levert de verkoper de goederen aan de vervoerder die door de koper is aangewezen, op een afgesproken plaats en tijdstip. De koper kiest de vervoerder en bepaalt de leveringslocatie.
FCA kan worden gebruikt voor alle transportmodaliteiten, waaronder weg-, spoor-, lucht- en zeevervoer. De regel is bijzonder geschikt voor containerlading en multimodale zendingen, waarbij goederen via meer dan één transportmiddel worden vervoerd.
Door deze flexibiliteit is FCA een van de meest gebruikte Incoterms in de internationale handel. Zowel kleine bedrijven als grote exporteurs maken er regelmatig gebruik van.
Een belangrijke regel om te onthouden is dat het exacte leveringspunt duidelijk moet worden vastgelegd in het verkoopcontract. Hoe specifieker de locatie wordt omschreven, hoe duidelijker de verantwoordelijkheden voor beide partijen zijn.
FCA-A en FCA-B: twee leveringsopties uitgelegd

Onder FCA bestaan er twee leveringsscenario’s: FCA-A en FCA-B. Het belangrijkste verschil tussen deze twee opties is waar de goederen worden geleverd en wie verantwoordelijk is voor het laden.
Beide opties zijn geldig onder Incoterms® 2020, maar in de praktijk werken ze op een verschillende manier. Het is daarom belangrijk om altijd vooraf de exacte leveringslocatie af te spreken, inclusief het volledige adres, voordat het verkoopcontract definitief wordt gemaakt.
FCA-A: levering op het terrein van de verkoper
Bij FCA-A levert de verkoper de goederen op zijn eigen locatie, zoals een fabriek of magazijn. De verkoper is verantwoordelijk voor het laden van de goederen op het voertuig van de koper.
Dit is het belangrijkste verschil met EXW, waarbij de koper verantwoordelijk is voor het laden. FCA-A wordt daarom vaak gezien als een geschikter en evenwichtiger alternatief voor EXW.
Hieronder ziet u hoe de verantwoordelijkheden onder FCA-A zijn verdeeld:
- De verkoper laadt de goederen op het voertuig van de koper op de afgesproken locatie
- De verkoper regelt alle exportformaliteiten en exportdocumenten
- De koper organiseert en betaalt het transport naar de eindbestemming
- De koper regelt de importformaliteiten en lokale importdocumenten
- Het risico gaat over op de koper nadat de verkoper de goederen heeft geladen
FCA-B: levering op een externe afgesproken locatie
Bij FCA-B levert de verkoper de goederen op een vooraf afgesproken externe locatie. Dit kan bijvoorbeeld een luchthaven, haven of spoorwegterminal zijn. De verkoper vervoert de goederen naar deze afgesproken locatie en levert ze daar klaar om te worden gelost.
FCA-B is bijzonder geschikt voor multimodale zendingen, waarbij goederen via meer dan één transportmiddel worden vervoerd.
Hieronder ziet u hoe de verantwoordelijkheden onder FCA-B zijn verdeeld:
- De verkoper vervoert de goederen naar het afgesproken externe leveringspunt
- De verkoper levert de goederen klaar om te worden gelost op de afgesproken locatie
- De verkoper regelt alle exportformaliteiten en exportdocumenten
- De koper regelt de vervoerder die de goederen op de afgesproken locatie ophaalt
- Het risico gaat over op de koper wanneer de goederen op de afgesproken locatie aankomen en klaar zijn om te worden gelost
Verantwoordelijkheden van verkoper en koper onder FCA
Onder de FCA-voorwaarden hebben beide partijen duidelijk gedefinieerde verantwoordelijkheden. De verdeling van taken hangt af van de overeengekomen locatie van levering: ofwel het terrein van de verkoper (FCA-A), ofwel een externe afgesproken locatie (FCA-B).
We behandelen beide scenario’s hieronder. Volgens de ICC helpt een goed begrip van deze FCA-verantwoordelijkheden vooraf om geschillen en onverwachte kosten voor beide partijen te voorkomen.
| Verantwoordelijkheid | Verkoper | Koper |
| Verpakken en markeren van goederen voor transport | ✅ | ❌ |
| Exportdouaneinklaring en documenten | ✅ | ❌ |
| Laden van goederen op het terrein van de verkoper (FCA-A) | ✅ | ❌ |
| Leveren van goederen op de genoemde externe locatie (FCA-B) | ✅ | ❌ |
| De koper informeren wanneer de goederen zijn geleverd | ✅ | ❌ |
| Aanwijzen van de vervoerder en de transportwijze | ❌ | ✅ |
| Transport van de leveringsplaats naar de bestemming | ❌ | ✅ |
| Importdouaneinklaring en documenten | ❌ | ✅ |
| Lossen van goederen op de eindbestemming | ❌ | ✅ |
| Verzekering | Optioneel | Optioneel |
De verplichtingen van de verkoper onder FCA zijn duidelijk. De verkoper verpakt de goederen, handelt alle exportformaliteiten af en levert de goederen op het afgesproken punt. Onder FCA-A laadt de verkoper de goederen ook op het voertuig van de koper.
Onder FCA-B transporteert de verkoper de goederen naar de genoemde externe locatie en levert deze klaar voor lossing af. De verkoper moet de koper ook op de hoogte stellen zodra de goederen zijn geleverd.
De koper neemt het vanaf het leveringspunt over. De koper wijst de vervoerder aan, regelt al het transport naar de eindbestemming en verzorgt de importdouane-inklaring in het land van bestemming. Het lossen van de goederen op de eindbestemming is eveneens de verantwoordelijkheid van de koper.
Een verzekering is voor geen van beide partijen verplicht onder FCA. Zowel de verkoper als de koper kunnen ervoor kiezen om de goederen onafhankelijk te verzekeren op basis van hun eigen inschatting en risicoprofiel.
Hoe de kosten worden verdeeld onder FCA
Onder FCA is de kostenverdeling direct gekoppeld aan het overeengekomen leveringspunt. De verkoper dekt alle kosten tot aan dat punt. Vanaf dat moment gaan alle kosten over op de koper.
Het vooraf begrijpen van deze FCA-kostenverdeling helpt beide partijen om de transactie correct in te schatten en onverwachte kosten te vermijden.
- De verkoper betaalt: Verpakking en markering van goederen, exportdocumentatie, exportdouane-inklaring, laden op het terrein van de verkoper (FCA-A) en transport naar de genoemde externe locatie (FCA-B).
- De koper betaalt: Transport van het leveringspunt naar de eindbestemming, importdouane-inklaring, invoerrechten en belastingen, en het lossen op de bestemming.
- Verzekering: Een verzekering is voor geen van beide partijen verplicht onder FCA. Zowel de verkoper als de koper kunnen ervoor kiezen om de goederen onafhankelijk te verzekeren op basis van hun eigen behoeften.
FCA versus EXW en FOB: wat is het verschil?

FCA wordt soms verward met EXW en FOB. Alle drie de termen leggen een grote verantwoordelijkheid bij de koper, maar ze verschillen op belangrijke punten. Het kiezen van de verkeerde Incoterm kan leiden tot laadgeschillen, douaneproblemen en onverwachte kosten.
Als u twijfelt tussen deze drie termen, maakt de onderstaande tabel de verschillen inzichtelijk.
| FCA | EXW | FOB | |
| Transportwijzen | Alle modaliteiten | Alle modaliteiten | Zee- en binnenwateren |
| Wie laadt de goederen | Verkoper (FCA-A) | Koper | Verkoper |
| Exportdouane-inklaring | Verkoper | Koper | Verkoper |
| Punt van risico-overdracht | Genoemd leveringspunt | Bedrijfslocatie van verkoper vóór het laden | Aan boord van het schip in de genoemde haven |
| Geschikt voor containers | Ja | Ja | Nee |
| Geschikt voor bulklading | Ja | Ja | Ja |
| Geschikt voor Letter of Credit | Ja, met on-board B/L | Nee | Ja |
Het grootste verschil tussen FCA en EXW is het laden. Onder EXW is de koper verantwoordelijk voor het laden van de goederen op het terrein van de verkoper. Onder FCA handelt de verkoper het laden af. In de praktijk laden veel verkopers de goederen al onder EXW, wat het technisch gezien FCA maakt.
FOB is alleen geschikt voor transport over zee en binnenwateren. Het is niet de juiste keuze voor containerladingen of multimodaal transport. FCA is de betere en flexibelere optie voor de meeste moderne internationale handelsscenario’s.
Wanneer moet u de FCA-Incoterm gebruiken?
FCA is een van de meest flexibele Incoterms die beschikbaar zijn. Het past bij een breed scala aan internationale handelssituaties voor zowel kleine ondernemingen als grote exporteurs. Het is echter niet voor elke zending de juiste keuze.
FCA is een goede optie wanneer goederen worden vervoerd in containers of op pallets. Het werkt ook goed wanneer er meerdere transportmodaliteiten worden gebruikt, zoals wegtransport in combinatie met zee- of luchtvracht.
Kopers die volledige controle willen over de transportafspraken en de kosten, profiteren het meest van FCA. Verkopers die hun verantwoordelijkheid willen beperken tot exportdouane-inklaring en levering op een genoemd punt, geven ook de voorkeur aan deze Incoterm. FCA is geschikt voor handel zowel binnen als buiten de EU.
FCA is echter niet de juiste keuze wanneer de koper het transport vanaf de locatie van de verkoper niet kan regelen. Het is ook minder geschikt wanneer de betaling plaatsvindt via een Letter of Credit zonder dat er een ‘on board’ Bill of Lading-regeling is getroffen.
Krijg professionele ondersteuning voor uw FCA-douaneverplichtingen
FCA is een duidelijke en praktische Incoterm die werkt voor de meeste internationale handelssituaties. De verkoper regelt de exportdouane-inklaring en levert de goederen op het afgesproken punt.
Vanaf dat moment neemt de koper de regie. Wanneer beide partijen hun verantwoordelijkheden vooraf begrijpen, verlopen zendingen soepel en worden geschillen voorkomen.
Een gebied waar bedrijven vaak ondersteuning nodig hebben, is douane-inklaring. Onder FCA is de verkoper verantwoordelijk voor de exportformaliteiten. Als dit niet correct wordt afgehandeld, kan dit de gehele zending vertragen.
Als u op zoek bent naar een professionele en AEO-gecertificeerde douanedienstverlener in Nederland, kan The Customs Company u helpen. Zij bieden directe verbindingen met de Nederlandse Douane en Portbase en bieden 24/7 ondersteuning voor een efficiënte douaneafhandeling.
Het kiezen van de juiste Incoterm is de eerste stap. Samenwerken met de juiste douanepartner zorgt ervoor dat alles wat volgt zonder vertragingen verloopt.